Hỏi đáp về việc lao động là người giúp việc gia đình
29/04/2021 2:59:26 CH
Xem cỡ chữ:
Đọc bài viết:
Chị Lê Thị Hồng, trú thành phố Huế hỏi: Người giúp việc gia đình có phải là người lao động hay không? Pháp luật lao động hiện hành quy định như thế nào về đối tượng này?
   Trả lời:
Điều 161 Bộ luật Lao động năm 2019 (có hiệu lực kể từ ngày 01/01/2021) quy định: Lao động là người giúp việc gia đình là người lao động làm thường xuyên các công việc trong gia đình của một hoặc nhiều hộ gia đình. Các công việc trong gia đình bao gồm công việc nội trợ, quản gia, chăm sóc trẻ em, chăm sóc người bệnh, chăm sóc người già, lái xe, làm vườn và các công việc khác cho hộ gia đình nhưng không liên quan đến hoạt động thương mại.
Cũng giống như các loại hình lao động khác, lao động là người giúp việc gia đình phải có giao kết bằng hợp đồng lao động, cụ thể tại Điều 162 Bộ luật này quy định:
1. Người sử dụng lao động phải giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản với lao động là người giúp việc gia đình.
2. Thời hạn của hợp đồng lao động đối với lao động là người giúp việc gia đình do hai bên thỏa thuận. Một bên có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động bất kỳ khi nào nhưng phải báo trước ít nhất 15 ngày.
3. Hai bên thỏa thuận trong hợp đồng lao động về hình thức trả lương, kỳ hạn trả lương, thời giờ làm việc hằng ngày, chỗ ở.
Pháp luật lao động cũng quy định người sử dụng lao động; người lao động trong trường hợp này cũng phải có nghĩa vụ cụ thể đối với nhau:
Nghĩa vụ của người sử dụng lao động khi sử dụng lao động là người giúp việc gia đình (Điều 163)
1. Thực hiện đầy đủ thỏa thuận đã giao kết trong hợp đồng lao động.
2. Trả cho người giúp việc gia đình khoản tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật để người lao động chủ động tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.
3. Tôn trọng danh dự, nhân phẩm của người giúp việc gia đình.
4. Bố trí chỗ ăn, ở hợp vệ sinh cho người giúp việc gia đình nếu có thỏa thuận.
5. Tạo cơ hội cho người giúp việc gia đình được tham gia học văn hóa, giáo dục nghề nghiệp.
6. Trả tiền tàu xe đi đường khi người giúp việc gia đình thôi việc về nơi cư trú, trừ trường hợp người giúp việc gia đình chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn.
   Nghĩa vụ của lao động là người giúp việc gia đình (Điều 164).
1. Thực hiện đầy đủ thỏa thuận đã giao kết trong hợp đồng lao động.
2. Phải bồi thường theo thỏa thuận hoặc theo quy định của pháp luật nếu làm hỏng, mất tài sản của người sử dụng lao động.
3. Thông báo kịp thời với người sử dụng lao động về khả năng, nguy cơ gây tai nạn, đe dọa an toàn, sức khỏe, tính mạng, tài sản của gia đình người sử dụng lao động và bản thân.
4. Tố cáo với cơ quan có thẩm quyền nếu người sử dụng lao động có hành vi ngược đãi, quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động hoặc có hành vi khác vi phạm pháp luật.
   Đặc biệt, những hành vi như: Ngược đãi, quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động, dùng vũ lực đối với lao động là người giúp việc gia đình; Giao việc cho người giúp việc gia đình không theo hợp đồng lao động; Giữ giấy tờ tùy thân của người lao động sẽ bị nghiêm cấm đối với người sử dụng lao động khi sử dụng lao động là người giúp việc gia đình (Điều 165).
Nguyễn Hòa (Phòng Tư pháp TP Huế)